Ρεμπέτικο λεξιλόγιο

Θέματα σχετικά με τα «Κατάστιχα» (δηλαδή το γουΐκι της σελίδας) και με τον συντονισμό των συμμετεχόντων σε αυτό.
Άβαταρ μέλους
Νίκος Τριήρης
More than 150 posts user.
Δημοσιεύσεις: 286
Εγγραφή: 13 Σεπ 2007 12:43 pm
Τοποθεσία: Αθήνα, Χολαργός
Status: Χωρίς σύνδεση

Δημοσίευσηαπό Νίκος Τριήρης » 17 Οκτ 2007 08:34 am

Χασκίλ βρήκα λίγο χρόνο και έβαλα στο wiki την πληροφορία για τη φράση "Αγάντα Ρόμελ", όπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο της εφημερίδας " Το Βήμα".

Νίκος Α. Πολίτης
More than 150 posts user.
Δημοσιεύσεις: 169
Εγγραφή: 30 Μαρ 2005 08:39 pm
Τοποθεσία: Αθήνα
Status: Χωρίς σύνδεση

Δημοσίευσηαπό Νίκος Α. Πολίτης » 17 Οκτ 2007 03:25 pm

Για το νταγιαντώ (αντέχω, υπομένω) δες και

Νταγιάντησε καρδούλα μου στου έρωτα τα λόγια, (ό-)πως νταγιαντούνε τα βουνά στην πάχνη και στα χιόνια,

πολίτικο λαϊκό τραγούδι.

Για το αγάντα, διατηρώ τις επιφυλάξεις μου επειδή έχω την προσωπική εμπειρία από αρκετά χρόνια «καπετάνιος». Το έχω ακούσει και το έχω δή στην πράξη εκατοντάδες φορές με την έννοια που παρέθεσα.
Νίκος Α. Πολίτης

Άβαταρ μέλους
ntouzenis
More than 150 posts user.
Δημοσιεύσεις: 616
Εγγραφή: 01 Νοέμ 2005 12:54 pm
Τοποθεσία: Χανιά
Status: Χωρίς σύνδεση

Δημοσίευσηαπό ntouzenis » 17 Οκτ 2007 06:41 pm

"Δεν νταγιαντω δεν νταγιαντω, δεν νταγιαντω δυο πραματα
δεν νταγιαντω δυο πραματα, φτωχεια και γερονταματα

Ελα στα παραπηγματα με δυο ματσακια διφραγκα
αν εισαι μανα και πονεις ελα στ'Αναπλι να με δεις"

Τα κλασσικα στιχακια του Κατσαρου απο τη δεκαετια του '20 που προφανως ειναι δημοτικα και μαγκικα της εποχης. Υπαρχει στο σαϊτ : ΣΤΗΣ ΣΥΡΑΣ ΤΟΝ ΑΝΗΦΟΡΟ
δεν νταγιαντω = δεν αντεχω, βαστώ
Επισης ο Καζαντζιδης εχει τραγουδια με το "νταγιαντησα"

Για το αγαντα σαν ναυτικο παραγγελμα η ερμηνεια πρεπει να ειναι σωστη οπως λεει ο κος Πολιτης. Εγω σαν πληρωμα ρυμουλκου που εκανα 4 μηνες στο Ναυτικο
δεν ειμαι σιγουρος σν το χρησιμοποιησανε οι καπετανιοι ή το θυμαμαι απο αλλου ... Παντως πολλες εκφρασεις συντεχνιων με την χρηση τους στην καθομιλουμενη και με τον καιρο αλλαζουν.

Για το gommeno δεν ηξερα και φαινεται οτι απο κει ερχεται λεξη γκομενος και
γκομενα.. Εδω παντως στην Κρητη υπαρχει το αλλο που τεινει ομως να εκλειψει.
Λεμε γουμανός = ο σωματωδης ανδρας ο αντρακλας και γουμανή = η σωματωδης γυναικα ή γυναικαρα

Άβαταρ μέλους
Dreamlander
More than 150 posts user.
Δημοσιεύσεις: 284
Εγγραφή: 11 Απρ 2006 02:50 pm
Τοποθεσία: Ηράκλειο
Status: Χωρίς σύνδεση

Δημοσίευσηαπό Dreamlander » 18 Οκτ 2007 01:20 am

Ψάχνοντας για το γουμανός -ή που, αν και Κρητικής καταγωγής πρώτη φορά τ' ακούω απ' τον Γιώργο, βρήκα κάτι ακόμα μάλλον αρκετά σχετικό με τα προηγούμενα:

Γούμενα (πάλι εκ της ναυτικής ορολογίας) αναφέρεται ως η ονομασία του χοντρού καραβόσκοινου* και ετυμολογείται από το ιταλικό gumena - στα βενετσιάνικα γράφεται gomena!!

Τελικά μήπως και αυτή η λέξη έχει ακόμα παλαιότερη ημερομηνία εισαγωγής στο λεξιλόγιο μας και με την συνεχή της χρήση επήλθε παραφθορά του αρχικού νοήματος της;

Ίσως έτσι να αποκαλούσαν τις εύσωμες γυναίκες και (όπως και με το νταρντάνα, το οποίο δεν χρησιμοποιείται πιά για να περιγράψει μόνο την εύσωμη γυναίκα, αλλά έχει πάρει και την έννοια της πληθωρικής, της δυναμικής, της θεληματικής γυναίκας και λοιπά, και λοιπά) ο όρος να έχασε πια την αρχική του ερμηνεία.
Ίσως πάλι έτσι να αποκαλούσαν μεταφορικά τις γυναίκες που έσερναν απ' το λαιμό τους τους άντρες, όπως η γούμενα σέρνει το καράβι.

Αρχίζω κι εγώ να απομακρύνομαι από την άποψη πως ο όρος έχει σχέση με το αργεντίνικο προϊόν κομμωτικής.
_________________

*Εδώ βρήκα πως έτσι λένε και ένα χοντρό σχοινί που χρησιμοποείται στα ελαιοτριβεία.
Για να γνωρίσεις κάπως καλύτερα μια γυναίκα δυστυχώς θα πρέπει πρώτα να την αγαπήσεις.

Άβαταρ μέλους
Νίκος Τριήρης
More than 150 posts user.
Δημοσιεύσεις: 286
Εγγραφή: 13 Σεπ 2007 12:43 pm
Τοποθεσία: Αθήνα, Χολαργός
Status: Χωρίς σύνδεση

Δημοσίευσηαπό Νίκος Τριήρης » 18 Οκτ 2007 11:49 am

Μήπως έχει γίνει μπέρδεμα με το αγάντα και το αλάργα;

Το ναυτικό κέλευσμα "αλάργα" θα πει μείνε μακριά, απομακρύνσου, μην πλησιάζεις και προέρχεται από το λατινικό alla larga που θα πει στα ανοιχτά (ανοιχτά στο πέλαγος). Στα Αγγλικά αποδίδεται με το keep away. Αλαργεύω = απομακρύνομαι.

Η σωστή έκφραση είναι "μακριά κι αλάργα" και χρησιμοποιείται για να δώσει έμφαση (πάρα πολύ μακριά). Η έκφραση "μακριά κι αγάντα" χρησιμοποιείται και αυτή αλλά δεν είναι σωστή. Το πιο πιθανό είναι ότι μεταδόθηκε λάθος από κάποιους κατά τυχαίο τρόπο, λόγω παρόμοιου ακούσματος με τη σωστή λέξη (αγάντα - αλάργα). Στη γλώσσα μας υπάρχουν και άλλα τέτοια παραδείγματα.
Ενδεικτικά αναφέρω την έκφραση που λέμε όλοι "έχασε τα αυγά και τα πασχάλια". Εδώ υπάρχουν δύο εκφράσεις : α) "έχασε τα αυγά και τα καλάθια" και β) "έχασε τα πασχάλια". Το Πασχάλιο είναι ο πίνακας που χρησιμοποιείται στην εκκλησία με τις ημερομηνίες των κινητών εορτών, οι οποίες εξαρτώνται από την ημερομηνία του Πάσχα.

Για τη λέξη γκόμενα ενδιαφέρουσες και οι άλλες ετυμολογίες πλην της Gomina (προϊόν για τα μαλλιά). Για να δούμε αν η λέξη προϋπήρχε του προϊόντος αρκεί να βρούμε κάποιο κείμενο ή ντοκουμέντο οποιασδήποτε μορφής, το οποίο να αναφέρει τη λέξη. Σύμφωνα με τον Μπαμπινιώτη η εισαγωγή της Gomina στη χώρα μας έγινε το 1935 (περίπου)

Άβαταρ μέλους
REBET
Δημοσιεύσεις: 41
Εγγραφή: 13 Μαρ 2006 04:35 pm
Τοποθεσία: Μαρούσι
Επικοινωνία:
Status: Χωρίς σύνδεση

Δημοσίευσηαπό REBET » 19 Οκτ 2007 11:34 am

Παιδία, βρήκα αυτή την εκδοχή σχετικά με τη λέξη Μέγκλα : Η λέξη Μέγκλα προέρχεται από το αγγλικό Made in England και χρησιμοποιείται για να δηλώσει πως κάτι είναι άψογο, άριστο σε ποιότητα όπως ήσαν τα μάλλινα υφάσματα αγγλικής προέλευσης που χρησιμοποιούσαν οι μάγκες για να φτιάξουν τα ρούχα τους, τα κοστούμια τους.

Φίλε Νίκο, επίσης μια άλλη εκδοχή για τη λέξη Γκόμενα : Η λέξη Γκόμενα πάλι προέρχεται από το αγγλικό She Goes with Men (Πηγαίνει με άντρες) που χρησιμοποιούσαν οι Βρετανοί στρατιώτες και αξιωματικοί, που τότε έμεναν στην Ελλάδα, για να χαρακτηρίσουν τις πιο ... ελεύθερες γυναίκες, τις σεξουαλικά διαθέσιμες, εκείνες που αν τις πλησίαζε κανείς υπήρχε περίπτωση να καταλήξει στο κρεβάτι τους. Όπως γίνεται κατανοητό η λέξη Γκόμενα, που επαναλαμβάνουμε σημαίνει "πηγαίνει με άντρες, είναι διαθέσιμη" και είχε κατ' αρχήν υβριστική σημασία, δεν μπορεί να έχει αρσενικό εκτός αν αναφερόμαστε ενδεχομένως σε άτομο με ομοφυλοφιλικές τάσεις. Πρέπει να σημειωθεί πως πολλές γυναίκες στην προσπάθειά τους να φανούν απελευθερωμένες, να κτυπήσουν την "φαλλοκρατική" διάθεση των αρσενικών, χρησιμοποιούν αυθαίρετα τη λέξη "γκόμενος" με την έννοια του εραστή, του ωραίου θεωρώντας λανθασμένα πως παρόμοια σημασία είχε και η "γκόμενα", δηλαδή αυτήν της ωραίας γυναίκας.

Δεν ξέρω ποιά μπορεί είναι η σωστή, άσχετα με το πότε εισήχθη η Gomina στη χώρα μας σύμφωνα με το Μπαμπινιώτη.

Άβαταρ μέλους
Νίκος Τριήρης
More than 150 posts user.
Δημοσιεύσεις: 286
Εγγραφή: 13 Σεπ 2007 12:43 pm
Τοποθεσία: Αθήνα, Χολαργός
Status: Χωρίς σύνδεση

Δημοσίευσηαπό Νίκος Τριήρης » 19 Οκτ 2007 12:01 pm

Φίλε Χάρη,

Για τη λέξη μέγκλα συμφωνώ και το έχω βάλει ήδη στο wiki.

Την ερμηνεία αυτή για τη λέξη γκόμενα την έχω ακούσει και γω, αλλά δεν την έχω βάλει στο wiki επειδή δεν έχω κάποια πηγή που να την αναφέρει. Ωστόσο έχει νόημα και λογική όπως και οι άλλες που ήδη αναφέρθηκαν.
Ούτε εγώ ξέρω ποια είναι η σωστή εκδοχή για την ετυμολογία, όμως μου φαίνεται εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η παράθεση όλων των ερμηνειών.


Επιστροφή σε “Σχετικά με τα «Κατάστιχα» (το γουΐκι)”

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτήν τη Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν συνδεδεμένοι χρήστες και 1 επισκέπτης